Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Lịch sử xây dựng và phát triển của Công an Hà Nam.

Giới thiệu Lời giới thiệu  
Lịch sử xây dựng và phát triển  của Công an Hà Nam.
Ngày 24/8/1945, chính quyền cách mạng tỉnh Hà Nam được thành lập. Ty cảnh binh của chính quyền cách mạng được thiết lập, chia làm 2 bộ phận: Bộ phận tuần tra kiểm soát giữ gìn trật tự đường phố, bộ phận thường trực tiếp dân và giải quyết những vụ việc xảy ra ở các phủ, huyện. UB hành chính lâm thời đều thiết lập lực lượng tự vệ cứu quốc làm nhiệm vụ tuần tra canh gác, bảo vệ cơ quan chính quyền kiểm soát ở những bến đò ngang và những đầu mối giao thông quan trọng.

 


Phần I: Công an Hà Nam những ngày đầu thành lập và chống thực dân Pháp.

 

 Ngày 24/8/1945, chính quyền cách mạng tỉnh Hà Nam được thành lập. Ty cảnh binh của chính quyền cách mạng được thiết lập, chia làm 2 bộ phận: Bộ phận tuần tra kiểm soát giữ gìn trật tự đường phố, bộ phận thường trực tiếp dân và giải quyết những vụ việc xảy ra ở các phủ, huyện. UB hành chính lâm thời đều thiết lập lực lượng tự vệ cứu quốc làm nhiệm vụ tuần tra canh gác, bảo vệ cơ quan chính quyền kiểm soát ở những bến đò ngang và những đầu mối giao thông quan trọng.

          Tháng 12/1945, Ty Liêm Phóng tỉnh Hà Nam được thiết lập gồm: Ban hành chính, ban chính trị, ban tư pháp và bộ phận căn cước. Ty Liêm phóng chịu sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền tỉnh. Lãnh đạo và hướng dẫn chuyên môn là Sở Liêm Phóng Bắc Bộ. Nhiệm vụ chủ yếu là đấu tranh chống Việt gian, chống các tổ chức đảng phái phản động, âm mưu phá hoại đường lối kháng chiến, kiến quốc của Mặt trận Việt Minh. Ở mỗi Phủ, huyện đều thiết lập Ủy ban Liêm phóng do ủy ban hành chính lâm thời huyện trực tiếp chỉ đạo. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền, lực lượng cảnh binh, Liêm phóng Hà Nam đã kiên quyết đấu tranh ngăn chặn âm mưu, hoạt động phá hoại của quân Tưởng. Tháng 10/1946, Ty Liêm phóng, Ty cảnh binh Hà Nam hợp nhất thành Ty Công an Hà Nam.

          Cuối năm 1946, đầu năm 1947 tình hình ở Hà Nam ngày càng phức tạp do những hoạt động phá hoại của thực dân Pháp. Càng về sau tình hình càng căng thẳng, Ty công an chuyển trại giam và những bộ phận quan trọng, thiết yếu vào Chi Lê, Xích Thổ thuộc Châu Lạc Thủy, nay là huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Khẩn trương sắp xếp lại lực lượng, chuyển mọi mặt hoạt động theo thời chiến. Nơi làm việc của những cán bộ lãnh đạo tỉnh đều được phân tán và giữ bí mật. Công văn, giấy tờ của Ty công an đều ghi bí danh “ Ban sưu tầm Hà Nam”. Được nhân dân hết lòng giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho cán bộ Công an hoạt động. Lực lượng Công an Hà Nam đã từng bước phát triển, ngày càng được củng cố xây dựng về mọi mặt, có lực lượng Công an chính quy, lực lượng Công an cơ sở và mạng lưới tai mắt rộng khắp trong nhân dân, cùng cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.

          Cách mạng tháng Tám thành công, ngay sau khi chính quyền cách mạng ra đời, các tổ chức đầu tiên của Ty Công an Hà Nam được thành lập. Và ngay từ những ngày đầu kháng chiến, lực lượng Công an Hà Nam đã lao vào cuộc chiến đấu chống kẻ thù xâm lược, kịp thời trừng trị những tên tay sai phản động câu kết với các thế lực thù địch, đế quốc phá hoại cách mạng, bảo vệ an toàn các cơ quan của Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở. Đồng thời giáo dục ý thức cảnh giác và tổ chức cho nhân dân đấu tranh chống kẻ thù. Quá trình chiến đấu, xây dựng và trưởng thành của lực lượng CAND Hà Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Công an Hà Nam đã lập nhiều chiến công hiển hách.

 

          Phần II: Công an Hà Nam những ngày chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

 

          Hơn 20 năm ( 1954 - 1975), Hà Nam và các tỉnh miền Bắc vừa có hòa bình vừa trực tiếp chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Sau hòa bình năm 1954, bọn phản động lại ngấm ngầm tập hợp lực lượng chống phá cách mạng, vì thế công tác bảo vệ ANCT gặp rất nhiều khó khăn.

          Bước vào những năm 60, miền Bắc hoàn thành kế hoạch 3 năm khôi phục kinh tế và tiến hành cải tạo XHCN. Cách mạng miền Nam cũng có những bước phát triển mới. Hội nghị TW Đảng lần thứ 15 xác định rõ: “ Con đường cơ bản của cách mạng Miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân bằng sức mạnh của quần chúng kết hợp với vũ trang” trên cơ sở đó cách mạng miền Nam chuyển nhanh sang thế tiến công, phá vỡ từng mảng hệ thống chính quyền cơ sở của địch, làm thay đổi cục diện tình hình, phong trào đồng khởi phát triển rộng khắp đã thu được nhiều thắng lợi. Để đối phó với tình hình trên Mỹ - Diệm và tay sai đã tăng cường các hoạt động gián điệp, chiến tranh tâm lý với một bộ phận quần chúng lạc hậu, chậm tiến, kích động những phần tử phản động ngoan cố. Chúng co cụm nhen nhóm tổ chức hoạt động, chờ thời cơ Mỹ - Diệm “ Bắc Tiến”. Mỹ - Diệm tăng cường tung gián điệp biệt kích ra phá hoại miền Bắc. Thực hiện Nghị quyết của Trung ương Đảng, Ty công an Hà Nam đã tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban hành chính tỉnh tổ chức vận động quần chúng tham gia phong trào bảo vệ trị an ngoài xã hội, phong trào bảo mật phòng gian trong cơ quan, xí nghiệp, khu dân cư và lực lượng vũ trang chống lại âm mưu của Mỹ - Diệm.

          Trước tình hình Mỹ ngày càng leo thang chiến tranh ở miền Bắc, ty Công an Hà Nam đã tham mưu cho lãnh đạo tỉnh chọn địa bàn để sơ tán các cơ quan đầu não của tỉnh, kế hoạch phương án sơ tán nhân dân, kho tang vật, vật tư quan trọng, phương án bảo vệ, trực chiến, phương án PCCC…Là tỉnh tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội, nằm trên những đầu mối giao thông quan trọng, có quốc lộ 1A, 21A, thành phố Phủ Lý. Ngay từ ngày đầu địa phương bị máy bay Mỹ bắn phá, lực lượng cảnh sát PCCC đã có cán bộ liên tục bám sát địa bàn, nhất là những trọng điểm về kinh tế, quân sự và những đầu mới giao thông, phối hợp hướng dẫn lực lượng dân phòng, nghĩa vụ thường xuyên kiểm tra việc ngụy trang hóa, tuyên truyền hướng dẫn nhân dân về ý thức PCCC.

          Đầu năm 1972, trước những thất bại liên tiếp của quân Mỹ, Ngụy ở chiến trường miền Nam, chúng điên cuồng đánh phá Miền Bắc lần thứ 2 nhằm cắt đứt sự chi viện của hậu phương lớn với tiền tuyến lớn anh hùng, lực lượng PCCC – Ty Công an Nam Hà đã anh dũng ứng cứu, kịp thời chữa cháy những nơi bị đánh bom, nhân viên nhà ga Phủ Lý và nhân viên khu vực chợ Bầu chữa cháy, sơ tán an toàn hàng ngàn tấn hàng hóa, vũ khí quân sự.

          Trong 2 cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, đội cảnh sát PCCC Hà Nam thuộc phòng cảnh sát PCCC – Ty Công an Nam Hà đã lập được nhiều thành tích góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 21 Huân huy chương các loại. Năm 1999 được Nhà nước phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Với quyết tâm “ xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước ” từ năm 1965 đến 30/4/1975 Ty Công an Hà Nam đã cử 129 cán bộ, chiến sỹ đi chi viện cho an ninh miền Nam và nhiều cán bộ, chiến sỹ đi làm nhiệm vụ quốc tế, nhiều đồng chí đã anh dũng hy sinh như: Liệt sỹ Nguyễn Bá Lợi, Lê Thanh Long, Nguyễn Bá Chỉnh, Lã Công Huynh, Nguyễn Đức Vân…

 

Phần III: Công an Hà Nam thời kỳ đổi mới

 

Bước sang thời kỳ đổi mới, nền kinh tế - xã hội đang trên đà phát triển. Song ở nhiều nơi trong đó có Hà Nam, sự phát triển có lúc, có nơi chưa đồng đều, bộ máy chính quyền ở một số cấp, đặc biệt là cấp cơ sở một số nơi bộc lộ yếu kém, cơ chế quản lý còn lỏng lẻo, một bộ phận cán bộ, Đảng viên thoái hóa, biến chất, vì lợi ích cá nhân đã kích động, xúi giục, lôi kéo những phần tử quá khích, những người dân thiếu hiểu biết pháp luật, nhẹ dạ, cả tin tham gia vào những vụ việc đi ngược chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, gây rối trật tự công cộng, gây mất ổn định về an ninh nông thôn. Tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội còn nhiều diễn biến phức tạp. Nhiều tên hoạt động rất liều lĩnh, manh động, luôn tàng trữ, sử dụng vũ khí nóng như súng, lựu đạn gây ra nhiều vụ án nghiêm trọng như cướp, cướp giật, trộm xe máy gây bức xúc trong nhân dân. Chúng liều lĩnh, sẵn sàng dùng vũ khí chống trả lại lực lượng Công an mỗi khi bị phát hiện, truy đuổi. Có thể nói, an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội trong giai đoạn này luôn tiềm ẩn, nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp.

          Để đảm bảo tình hình an ninh trật tự, lực lượng Công an Hà Nam qua các thời kỳ lịch sử luôn phát huy truyền thống anh hùng, học tập, thực hiện tốt 6 điều Bác Hồ dạy, đoàn kết, mưu trí, dũng cảm, dựa vào quần chúng nhân dân, phát động mạnh mẽ phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ Quốc. Công an Hà Nam đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, chủ động nắm chắc tình hình, đấu tranh trấn áp có hiệu quả các loại tội phạm, tệ nạn xã hội và các hành vi vi phạm pháp luật, làm trong sạch địa bàn, góp phần giữ vững an ninh trật tự.

          Trong nhiều năm qua phong trào toàn dân BVANTQ ở Hà Nam đã có nhiều khởi sắc, tập trung xây dựng phong trào ở những địa bàn phức tạp về ANTT với nhiều nội dung, hình thức đa dạng gắn với các phong trào khác ở địa phương. Điển hình như các phong trào: “ Thôn xóm bình yên, gia đình hòa thuận” ở huyện Thanh Liêm; “ Dòng họ, khu dân cư không có tội phạm và tệ nạn xã hội” ở Kim Bảng; “ Ba giảm – Bốn giữ” ở thành phố Phủ Lý; “ Khu, cụm công nghiệp Đồng Văn an toàn về ANTT”…Thường xuyên chú trọng, củng cố, nâng cao chất lượng Công an xã, bảo vệ dân phố, bảo vệ cơ quan doanh nghiệp…Huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia phong trào. Nhiều lực lượng, ban, ngành, đoàn thể đã đến từng nhà dân vận động nhân dân phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội.

          Công an Hà Nam đã triển khai thực hiện có hiệu quả việc “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh – CAND vì nước quân thân vì dân phục vụ” với nhiều nội dung, biện pháp sáng tạo, cụ thể, thiết thực gắn với cuộc vận động “ CAND chấp hành nghiêm điều lệnh, xây dựng nếp sống văn hóa, vì nhân dân phục vụ”. Tổ chức cho 100% tập thể và CBCS các đơn vị đăng ký việc làm tốt và khắc phục tồn tại, thiếu sót, chỉ đạo đổi mới việc bình xét, nhân rộng gương điển hình tiên tiến, duy trì ghi sổ vàng gương người tốt, việc tốt để kịp thời biểu dương, tôn vinh những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác và chiến đấu.

          *Từ khi tái lập tỉnh đến nay, Tổng kết 4 năm thực hiện cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Công an Hà Nam được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng 3. Đảng bộ và CBCS Công an tỉnh Hà Nam vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì.

- 02 lần được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba.

- 05 lần được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

- 16 năm liên tục ( 1997-2013) Công an tỉnh được Bộ Công an, UBND tỉnh tặng cờ thi đua xuất sắc trong phong trào thi đua " Vì an ninh Tổ Quốc" và được Tỉnh ủy Hà Nam công nhận Đảng bộ trong sạch vững mạnh và liên tục được công nhận đơn vị văn hóa và  danh hiệu " Đơn vị văn hóa, gương mẫu chấp hành điều lệnh Công an nhân dân".

- 04 đơn vị được Nhà nước phong tặng danh hiệu " Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân" gồm:

1. Phòng Bảo vệ chính trị.

2. Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội.

3. Công an huyện Kim Bảng.

4. Đội phòng cháy, chữa cháy ( nay là phòng Cảnh sát PCCC và CNCH)

          Đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

          * Ngoài ra các tập thể, cá nhân thuộc Công an tỉnh vinh dự được các cấp khen thưởng:

- 08 tập thể, 06 cá nhân được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng 3.

- 02 tập thể, 01 cá nhân được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương bảo vệ Tổ Quốc hạng Nhất.

- 03 tập thể được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương bảo vệ Tổ Quốc hạng Nhì.

- 07 tập thể, 15 cá nhân được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương bảo vệ Tổ Quốc hạng Ba.

- 3250 lượt cá nhân được Chủ tịch nước tặng Huy chương chiến sỹ vẻ vang.

- 28 lượt tập thể, 26 lượt cá nhân được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

- Hàng nghìn lượt tập thể, cá nhân được Bộ Công an, UBND, các Bộ, ban ngành, các Tổng cục thuộc Bộ Công an và Giám đốc Công an tỉnh tặng Bằng khen, giấy khen.

          Với đạo lý “ Uống nước nhớ nguồn” Công an Hà Nam đã phát động phong trào nhận phụng dưỡng suốt đời 26 mẹ Việt Nam anh hùng và một mẹ liệt sỹ CAND. Thường xuyên tổ chức khám, chữa bệnh, cấp thuốc cho các mẹ. Phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương thực hiện việc xóa nhà tranh cho các hộ nghèo…Nhiều đơn vị đã vận động CBCS tự nguyện đóng góp một phần lương của mình vào quỹ xóa đói, giảm nghèo. Hàng năm cứ mỗi dịp xuân về các đơn vị lại tổ chức đến những gia đình có hoàn cảnh khó khăn để trao những phần quà ý nghĩa góp phần làm cho cái Tết của người nghèo thêm phần ấm áp.

          Trải qua 69 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thường trực tỉnh ủy và UBND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, đoàn thể quần chúng và các tổ chức xã hội, sự yêu thương, đùm bọc của nhân dân, Công an Hà Nam luôn nêu cao bản lĩnh chính trị, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức cách mạng theo 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân không ngừng học tập, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách, không quản vất vả, hiểm nguy, xung kích, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn, lập nhiều thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua “ Vì an ninh Tổ Quốc” góp phần tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân, của Đảng bộ và nhân dân Hà Nam./.

PX15